Derste Hocadan dinlemedik ama saol burdan faydalandık ;) çok karışık böle güzel olmuş..

Sevindim katkısı olduğuna.

Boşverin hocaları. Internet hem görsel, hem içerik anlamında hiç bir hocanın sağlayamayacağı kadar zengin bir kaynak. Bol bol fotoğraf izleyin, fotoğrafçı izleyin, okuyun, Türkiye’nin fotoğrafçı -daha da genel anlamda sanatçı yetiştirmekten aciz eğitim sisteminin mağduru olmayın :)

Bol şans.

“Bence sinsi bir punctum avcılığı, fotoğrafa samimiyetsizlik boyutuna gelebilecek zihniyete yakınlaşma paranoyasına kapılmadan ama temkini de elden bırakmadan her fotoğrafçının içinde ağır ağır yeşermelidir, yeşermesine izin verilmelidir..“

Pek güzel demişsiniz, yazınızın tümündeki düşüncelere hak verdim zannedersem. Aradaki çizgileri belirginleştirmeye çalışmak yerine geçişkenlik faktörüne biraz göz yummam gerekli sanırım.

Çok teşekkür ederim,
Selamlar.

http://www.fotograf.net/Artist/ErdalKinaci/pages/portfolyo/020.htm

http://www.flickr.com/photos/selman/242319744/

Studium ve punctum’a gelince… Açıkcası ben selman’ın bilinçli potansiyel punctum yerleştirme fikrini o kadar riskli ve olanaksız göremedim. Zira makinası ve algısı bir uzvu haline gelmiş ve sanatsal sezgisi sinsi bir profesyonelliğe dönüşmüş fotoğrafçılar elinde minicik detaylar potansiyel mayınlar olarak çok verimli kullanılabilir.

Punctum (anladığım şekliyle) ilk okuduğum anda aklıma erwin olaf’ı getiren bir kavram oldu. Zira dönem dönem fotolarına baktığımda (sitesini yeni iş var mı diye her ziyaret edişimde dayanamayıp bütün fotolarının üzerinden bi kere daha geçerim) bi yerinden en az bir tanesinin beni yakalayacak bir punctum’u çıkar karşıma ve olaf yalnız da değildir bu özelliğinde (o geliverdi aklıma ilk). Bunun bunca tekrarlaması ve her fotoğrafçının eserinde başıma gelmemesi bunun öznel ve/veya tesadüfi durum olmadığı fikrimi destekler nitelikte.

( http://www.erwinolaf.com/Pages/PP_Frms.htm )

Fotoğrafın tüm işlevselliğini ve metin niteliklerini bir kenara bırakırsak, punctumları olmasa bu kadar da heyecanla koşmayız peşinden fotoların diye düşünüyorum.

Belki de fotoğraftaki estetik arayış sadece o esansın kokusunu daha da ortaya çıkarıcak alkol gibi, izleyeni o punctum’a hazırlayacak bir unsurdur ve o yüzden bu kadar önemlidir.

Kokusuyla sarhoş edip, kucağa aldığı anda tokadı basan bir kareyi ortalığa sürünce daha da okşanmıyor mu fotoğrafçı egonuz.

Bence sinsi bir punctum avcılığı, fotoğrafa samimiyetsizlik boyutuna gelebilecek zihniyete yakınlaşma paranoyasına kapılmadan ama temkini de elden bırakmadan her fotoğrafçının içinde ağır ağır yeşermelidir, yeşermesine izin verilmelidir. .

Özetle punctum ancak belasını arayanın toslayacağı bişeydir, belasını arayana rızkını vermek derinde bir yerlerde her fotoğrafçının isteyebileceği bişeydir :)))

kalın sağlıcakla, çok laf çok iş, D200 işlerini heyecanla bekliyoruz :))) ….

“Kesin, herkes için geçerli bir studium” yoktur yani, studium da kişinin bilgisi, birikimi, vizyonu doğrultusunda şekillenir ve bu yüzden kişiseldir. Ancak makul, izah edilebilir, fotoğrafı izleyen diğer kimseler için de geçerli olabilecek bir okuma ve etkilenme biçimi olması nedeniyle de “punctum”dan ayrılır. Bu arada punctum’un “işte şu” diye gösterilecek bir şey olmayabilmesi önemli bir ayrıntıymış. Biraz yanlış anlamışım sanırım ben bu kavramları.

Çok daha kesin ve net bir biçimde fotoğrafta ne nedir, ne ne değildir’i ortaya koyan; genel okuma içerisinde anlam kazanana studium deyip, studium’u bozan unsurları dışlayabilme imkanı veren; ancak studium dışında kaldığı halde fotoğrafa zarar vermeyen, hatta kimine göre etkileyici olan nesnelere ise “punctum” deyip, işi öznelliğe vurarak fotoğraftaki bütün unsurları tanımlayabilme ve onlara değer biçebilmeyi sağlayan kavramlar olduğunu düşünmüştüm ben bunların. Halbuki hiç de öyle değilmiş :)

“Son olarak, bu son dediklerimde haklılık payı varsa mesela, Duygu hanımın “benim punctumum” diye sahiplendiği “sis” için, “o bir punctum değil, studium’un bir parçası” diyerek itiraz edebilir miyiz? :)“

Elbette itiraz edebiliriz. Fakat pek yerinde olmaz. Duygu Hanım ile Selman Bey’in vizyonu ve birikimi birbirinden o kadar farklıdır ki, örneğin, Selman Bey fotoğraftaki diğer unsurlar ile sis arasında bir bağıntı kurup sise fotoğraf içerisindeki rolü itibarı ile bir anlam yükleyebiliyordur da Duygu Hanım fotoğraftaki diğer unsurları çok farklı bir bakış açısı ile değerlendirdiği için bunu yapamıyordur. Studium hemen her fotoğrafta yaşandığından bahsedilebilecek bir süreçtir ve bence tartışılabilir bir şeydir. Fakat Punctum tamamen bireyseldir. Dolayısıyla elbette itiraz edebiliriz, fakat geçerli olur mu bilemiyorum ;)

Selamlar.

SONRALIKLA;
Haklısınız :)

Bir müddet düşününce kafa karışıklığımın aslında “studium’un çarpıcı öğeleri” ile “punctum”u karıştırmakla karıştırmamak arasında gidip gelen halimden kaynaklandığını farkettim :)

Mesela son cevapta anonymous’un dediği “punctium ilk gozumuze carpan olmaktan cok gozlerimizi kapadiktan sonra ortaya cikandir” sözünü önce çok beğenip, güzel bir tanım olmuş dedim. Fakat hemen sonra farkettim ki, gözleri kapadıktan sonra ortaya çıkacak şey, studium’un çarpıcı herhangi bir öğesi de olabilir. Hatta çok büyük ihtimalle bu olacaktır. Dolayısıyla punctum’un, “studium’un bir parçası olmaması” gerektiği gibi önemli bir şeyi gözardı etmiş olabilirim.

Dolayısıyla, haklısınız, konuya-hikayeye herhangi bir katkısı olmayacak bir şeyi fotoğrafa almak pek mantıklı bir davranış değil :)

Son olarak, bu son dediklerimde haklılık payı varsa mesela, Duygu hanımın “benim punctumum” diye sahiplendiği “sis” için, “o bir punctum değil, studium’un bir parçası” diyerek itiraz edebilir miyiz? :)

Bu arada A. Selman Nur’un fotoğrafında benim punctumum arkadaki sis idi. Ve senin yazdıklarını okuyana kadar ağacın farkına dahi varmamıştım :)

“Peki, fotoğrafçı fotoğrafı çekerken bir nesnenin potansiyel “punctum”luğunu farkedip, o nesneyi “bu da bu fotoğrafın punctum’u olur belki” diye yerleştiremez mi fotoğrafa?“

Fotoğraf çekerken böyle şeyler düşünüyor muyuz bilmiyorum.

Fakat fotoğrafçının, izleyicinin karşılaştığında mantıklı bir açıklama getiremeyecek seviyede etkilenme olasılığı olan, fazladan bir şeyleri fotoğraf karesine dahil etmeyi düşünmesi, getirisi pek yüksek olacak bir çaba gibi duyulmuyor kulağa bence. Acaba “o zaman 8mm. fish eye ile çektiğimiz ve içinde neredeyse ve kabaca ‘her şey’ olan fotoğraflarda, herkes etkilenecek bir şeyler bulabilirdi” diye mantık yürütebilir miyiz, bilmiyorum. Sonuçta fotoğrafın konusu içindeki tutuarlılık ve onun fotoğraf içindeki yoğunluğu da önemli tabi. Seçtiğimiz kadraj ile asıl sağlamaya çalıştığımız şey zaten bu tutarlılıktan doğan anlatım gücü değil mi zaten? Bence, fotoğrafta gereksiz olan her şey bir risktir aynı zamanda.. Hiç bir mantığa dayanmayan kişisel hisleri ortaya çıkarsın diye ekstra bir şeyleri dahil etmek, bir amaç olduğunda bu yüzden başarısız olacak bir şey gibi duyuluyor bana.

Bilemiyorum, özetle dediğiniz şey mantıklı. Bu gerçekten yapılabilir ya da insan kendi fotoğrafına baktığında “bu tam punctumluk ayol, kesin birilerini vuracak” diyebilir belki. Fakat mümkün olup olmadığını denemek lazım :)

Şu “koyalca”yı da düzelteyim :)

Selamlar.

Bir de yazıyı okurken şöyle bir soru takıldı aklıma:

“Punctum tamamen izleyiciye özel bir şey olduğu için bir fotoğraf içerisinde onun varlığı fotoğrafçının insiyatifi dahilinde değildir.” demişsiniz.

Peki, fotoğrafçı fotoğrafı çekerken bir nesnenin potansiyel “punctum”luğunu farkedip, o nesneyi “bu da bu fotoğrafın punctum’u olur belki” diye yerleştiremez mi fotoğrafa? Nihayetinde bu kişisel bir durum olsa da, insanların etkileneceği tahmin edilen, ancak konu ile direk bir alakası olmayacak objelerin fotoğrafçı tarafından kadraj içerisine bilinçli bir şekilde alınması da mümkün gibi geliyor bana. Yani yüzde yüzlük bir “punctum” yakalama hadisesinden bahsedemesek de, fotoğrafçı “ben bu objeyi potansiyel punctum olsun diye koydum fotoğrafa” diyebilir sanki.

Bir de çok önemi olmasa gözünüzden kaçmış diye haber vereyim, üçüncü kutucuğunuzun sondan üçüncü satırında “kolayca”yı “koyalca” yazmışsınız :)

Selamlar.

Güzel bir rastlantı olmuş :) Bir sonraki hedefim de Susan Sontag, haber vermiş olayım :) Size de tavsiye ederim, çok değişik bir kişiye benziyor.

Barthes ile ilgili sizin de kendinize özgü bir hissiyatınız oluşacaktır muhtemelen araştırırken, ben fazla araştırabildiğimi söyleyemeyeceğim. Bu beyefendi hakkında bilmediğim pek çok şey olduğunu hissediyorum. Madem siz de araştırıyorsunuz, rastladığınız detayları daha sonradan paylaşırsınız belki :)

Selamlar.