James Nachtwey

11/10/2008, 20:11

Bu yazıyı günümüzün en önemli savaş fotoğrafçısı olan, kendisini dinlerken yaşadıklarını, gördüklerini ses tonundan okuyabildiğiniz James Nachtwey‘i henüz tanımayanların kendisi ile tanışması için yazdım. Web sitesine gidip fotoğraflarını görüntüleyin, bu utangaç insan hangi hikayeleri bize ulaştırmaya çalışmış araştırın istedim. Bu adam sırf içerisindeki insan sevgisi ve samimi merhamet ile daha çok kişi tarafından tanınmayı hak ediyor bence.


James Nachtwey fotoğraf çekerken.

1984′ten bu yana da Time Dergisi’nin sözleşmeli fotoğrafçılarından birisi olan Nachtwey, El Salvador, Nikaragua, Guatemala, Lübnan, Batı Şeria ve Gazze şeridi, İsrail, Endonezya, Tayland, Hindistan, Sri Lanka, Afganistan, Filipinler, Güney Kore, Somali, Sudan, Ruanda, Güney Afrika, Rusya, Bosna, Çeçenistan, Kosova, Romanya, Brezilya da dahil olmak üzere dünyanın dört bir tarafındaki trajediler ve krizler arasında onları görüntülemek ve bizlere ulaştırmak için mekik dokuyan bir fotoğrafçı. Ortaya çıkardığı işler bazen dünya çapında ses getirmiş ve yardımseverleri harekete geçirmiş, bazen hasır altı edilmiş ya da görmezden gelinmiş. Bir savaş fotoğrafçısı olarak savaş alanında insanlığı temsil eden bir gözlemci gibi oradan oraya gitmeye devam ediyor.


Bosna, 1993. Mostar’daki etnik temizlik sırasında müslüman komşularına ateş eden bir Hırvat, © James Nachtwey.

Kendisi ile ilgili War Photographer isimli bir belgesel var. Fotoğrafçı olsun olmasın her dünya vatandaşının izlemesi gerektiğini düşündüğüm bir belgesel bu. Geçen gün YouTube’de bu belgeselin 3 dakikalık bir kısmına denk geldim. Bu üç dakikalık kısım James Nachtwey’in yaptığı şey ile ilgili düşüncelerini ihtiva ettiği için belki de belgeselin en önemli üç dakikası (fakat tamamını izlemenizi şiddetle tavsiye ederim):

Ayrıca Nachtwey’in mesajı İngilizcesi zayıf olanlara da ulaşabilsin diyerek bu videoda söylediklerini Türkçe’ye çevirdim:

Neden savaşı fotoğraflamak?

Tarihin başlangıcından bu yana var olan bir insan davranışına fotoğraf ile son vermek mümkün olabilir mi? Bu düşünce gülünç derecede anlamsız görünüyor. Fakat beni motive eden, işte bu biricik düşünce idi.

Bana göre fotoğrafın gücü insani hisleri ateşlemesinde yatıyor. Eğer savaş bir ‘insaniyeti yok sayma girişimi’ ise, fotoğraf savaşın zıttı olarak algılanabilir ve doğru kullanılırsa savaşın panzehiri içerisinde etkin bir karışım maddesi olarak kullanılabilir.

Eğer bir birey, dünyanın geri kalanına neler olup bittiğini ulaştırabilmek için kendisini savaşın ortasına atma riskini göze alıyorsa, bu kişinin bir açıdan barış için müzakere etmeye çalıştığı düşünülebilir. Belki de savaşın devamından sorumlu olan kişilerin etrafta fotoğrafçı olmasından hoşlanmıyor oluşlarının ardındaki neden budur.

Oradayken deneyimlediğiniz şey aşırı derecede doğrudan. Oradayken gördüğünüz şey, bir sonraki sayfasında rolex saat reklamları olan bir derginin bir sayfasında yer alan, on binlerce kilometre uzaktan gelen bir görüntü değil. Gördüğünüz şey ilaçsız bir acı, haksızlık ve çaresizlik.

Eğer insanlar yalnızca bir kereliğine bile olsa beyaz fosforun bir çocuğun yüzüne ne yaptığını, ya da tek bir merminin çarpması ile ortaya çıkan tarifsiz acıyı, ya da keskin bir şarapnelin bir kişinin bacağını nasıl da kopardığını orada olup görebilseler, eğer insanlar yalnızca bir kereliğine dahi olsa yaşanan acıyı, üzüntüyü orada olup görebilseler, olayların bu noktaya gelmesine izin verilmesine sebep olan hiçbir kazancın bırakın binlercesini, yalnızca bir insanın dahi bu acıyı yaşamasına değmeyeceğini anlayabilirlerdi.

Fakat herkes orada olamaz. İşte bu yüzden fotoğrafçılar oradalar; insanlara göstermek, uzanıp onları yakalamak ve yaptıkları şeye ara verip olan bitene ilgi göstermelerini sağlamak, genel medyanın yatıştırıcı etkilerinin arasından sıyrılıp meydana çıkacak kadar güçlü fotoğraflar yaratıp insanları sarsmak, protesto etmek ve bu protesonun gücü ile diğerlerini de protesto edecek noktaya getirmek için…

Bu arada kendisi TED 2007 ödülünü kazandı, anlatmak istediklerinin daha fazla kişiye ulaşması için TED’in resmi desteğini de arkasına almış oldu bu sayede. Eğer ilgilenirseniz ödül alan konuşması burada, fakat ne yazık ki Türkçe’si yok.


“James Nachtwey” için 13 yorum yapılmış.

  1. baratrion

    kurucularindan oldugu VII fotograf ajansinin calismalari da izlenmeli. ayrica sanirim son calismasi da XDRTB uzerine gene carpici fotograflarla farkindalik yaratmak: http://xdrtb.org/

  2. Kaan

    Kendisini, çektiği fotoğrafları ve davranışları dikkatlice izlendiğinde sadece yüzüne bakarak, ses tonundan gördüğü vahşeti hissetmek mümkün.
    Onunla beraber aynı yerlerde bulunmuş, aynı kareleri çekmiş insanlarla arasında ki en büyük fark insani duygularını kaybetmemiş olması sanırım.

    Malesef “The War Photographer” belgeselini izleyen ve halen neleri anlatmak istediğini anlayamayan insanlar, daha kötüsü fotoğraf makinesinin arkasın da duran insanlar mevcut.

  3. Atilla Aktuna

    “War Photographer” belgeselini izlerken, Nachtwey’e hem gıpta edip hem de iyi ki orada değilim dediğimi hatırlıyorum -ne garip? Bu kadar sakin olmasını ise kafayı çizmemek için geliştirdiği bir mekanizma olarak tanımlayabiliyorum ancak.

    Geçenlerde bir TV şovunu izlerken şöyle bir cümleyle karşılaştım: “Hayat ne tuhaf! Vapurlar falan…”

    Nachtwey bunu şu şekilde mi söylerdi acaba: “Ne tuhafım! Fotoğraflar falan…”

  4. nil

    Nachtwey’in “Bana göre fotoğrafın gücü insani hisleri ateşlemesinde yatıyor” sözüyle, Susan Sontag’ın, fotoğrafların, ayrıcalıklı kesimlerin görmezlikten gelmeyi tercih edebileceği konuları gerçek kılmanın bir vasıtası olduğuna dair sözü çağrışım yaptı. İyi ki varlar ve iyi ki fotoğraf çekiyorlar diye düşünüyorum böyle örneklerle her karşılaşmamda.

  5. Oktay ACAR

    NACHTWEY’in WAR PHOTOGRAPHER isiml, belgeselini İFOD(İzmir fotoğraf sanatı derneği) film gösteriminde izledim.1,5 saatlik belgeselin sonunda hayata bakış açınız değişebilir,insanlığın SAVAŞ karşısındaki durumu nefis ve gerçek karelerle anlatılmış.Nachtwey’in yaşam karşısında ve yaptığı iş sırasındaki NÖTR üz ifadesi ilginç geldi bana…

  6. Oguz Dinc

    Cok ulvi bir gorevle soluk aldigi belli olan, gercek bir insan ve sanatci.
    Fotograflari ders dolu.

  7. Meren'in Fotoğraf Günlüğü » Blog Archive » Fotoğraf Dünyasından Subjektif Haberler, II

    [...] siyah/beyaz kederine.. Marcus Bleasdale çok çarpıcı bir belgesel hazırlamış. James Nachtwey’in Tüberküloz belgeselinden beri bu kadar derinden etkilendiğim bir belgesele [...]

  8. arpat

    “war photographer”i seneler once seyretmistim.. nedense aklimda en cok kalan sahnesi suydu.. Dogu Avrupa’da bir kirsal mezarlik..  catismada yeni olmus bir adami ailesi (uc bes kisi) topraga veriyor.. Nachtwey elinde kamerayla bekliyor.. aglayanlar var.. icim gerilmisti boyle bir ortamda nasil fotograf cekilir ki diye.. ama sonra Nachtwey’in tarzini hatirliyorum.. adamin her hareketinde ortamdaki acinin garip bir farkindaligi vardi.. cok hafif bir vucut diliyle kamerayi oynatarak olen adamin sanirim kardesinden izin istedi.. adam da o acinin icinde Nachtwey’e biraz bakip, basini salladi.. o da sessiz sessiz bir iki poz cekti.. cok etkilenmistim..

  9. Meren'in Fotoğraf Günlüğü » Blog Archive » Meren’in Fotoğraf Sırları

    [...] açılarından çeşitli miktarlarda besleniyor. Bu geniş yelpaze içerisinde Japon turistler de, James Nachtwey de, Zhou Xiaohu da, Ara Güler de bir yerlere denk geliyor. Geçen yıllar boyunca fotoğrafın [...]

  10. koray löker

    Bu fotoğrafı eski şeyleri karıştırırken karşıma çıktı… 1998 yılında Bilkent’in sanat kütüphanesindeki kataloglardan 10-15 kare seçip renkli fotokopilerini çekmişim. Bir tanesi de buymuş. :-) Sıkça bahsettiğin fotoğrafçılardan biri olması nedeniyle tabii ki aklıma geldin, paylaşayım dedim.
     

  11. koray löker

    img tag’ı yemiyormuş blogun :-p http://fotoboeken.web-log.nl/fotoboeken/images/2008/12/14/deedsofwar_2.gif adresindeki fotoğraftan bahsediyorum…

  12. Bora

    War Photographer’ı tesadüfen izledikten sonra tanımıştım kendisini. Daha sonra defalarca izledim, gerek kişiliği, gerek disiplini örnek alınacak cinsten.
    İzlemeyenlerin bir an önce izlemesini, tanımayanların hemen tanımasını öneririm. Bu güzel yazı için sevgili Meren’e teşekkürler :)

  13. Meren'in Fotoğraf Günlüğü » Blog Archive » Üç Proje: “Yoksul”, “Evsiz” ve “Engelli”

    [...] James Nachtwey [...]

Bir yorum bırakın, şanınız yürüsün